Δ.Ε. 3. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.




ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Δ.Ε.3. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.
α)Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης, άνθρωποι μιας άλλης εποχής.
  1. 1. Η Π.Δ. είναι ένα κείμενο παλιό μιας άλλης εποχής: πόσο εύκολο είναι να το προσεγγίσουμε; Τι χρειάζεται να κάνουμε;
Γράφτηκε από διαφορετικούς ανθρώπους από εμάς και για ανθρώπους μιας άλλης εποχής. Θα επιχειρήσουμε λοιπόν να προσεγγίσουμε τους συγγραφείς της Π.Δ. και τα κίνητρα που τους ώθησαν να γράψουν, αλλά και την εποχή τους.

  1. 2. Τι είδους άνθρωποι ήταν;
Ανήκαν σ’ έναν λαό σημιτικής καταγωγής. Σημίτες θεωρούνται οι άνθρωποι που μιλούν τις σημιτικές γλώσσες. [vt1] Η θεωρία της κοινής καταγωγής από τη βιβλική μορφή Σημ, [vt2] έχει περισσότερο μυθικό χαρακτήρα. Οι λαοί που μιλούν τις σημιτικές γλώσσες από την αραβική χερσόνησο. Διάφοροι αποικισμοί τους έφεραν στη Μεσοποταμία, Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτο και Αιθιοπία. Με τον φοινικικό αποικισμό έφθασαν μέχρι τα παράλια της δυτικής Μεσογείου.

  1. 3. Με ποια ονόματα είναι γνωστοί;
α)Εβραίοι:([vt3] που συνδέεται με τη ρίζα ίβρι, και σημαίνει «περνώ») είναι ο «περαστικός», άνθρωπος των περιπλανήσεων.
β)Ισραηλίτες: συνδέεται με την ονομασία «Ισραήλ» (= αυτός που πάλεψε με το Θεό) του πατριάρχη Ιακώβ. Η ονομασία Ισραηλίτης, λοιπόν, σήμαινε να είσαι μέλος του λαού που ερχόταν πρόσωπο με πρόσωπο με το Θεό.
γ)Ιουδαίοι: ο όρος Ιουδαίος συναντάται μόνο στην Κ.Δ. και στο Β’ Μακκαβαίων και ανάγεται στην εποχή της επιστροφής από την αιχμαλωσία, επειδή η κυριότερη φυλή που τα μέλη της είχαν εξοριστεί στη Βαβυλώνα ήταν η φυλή του Ιούδα. Καθώς αυτοί διατήρησαν καθαρές τις προγονικές παραδόσεις, όταν επέστρεψαν και εγκαταστάθηκαν στην Παλαιστίνη, η ονομασία «Ιουδαίος» είχε την αξία τεκμηρίου. Έτσι, οι άνθρωποι του Ιούδα, της Ιουδαίας ήταν οι πιστοί.

  1. 4. Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της ζωής τους;
  • Ø Γνώριζαν για τον κόσμο πολύ λιγότερα από εμάς.
  • Ø Ήταν αρχικά νομάδες.
  • Ø ‘Έπειτα απέκτησαν γη κι έγιναν αγρότες.
  • Ø Γι’ αυτό και ιδιαίτερα δεμένοι με τη γη τους.
  • Ø Ήταν πολύ δεμένοι και με τη φυλή τους και το λαό τους.
  • Ø Στο κέντρο της ζωής τους ήταν ο Θεός.
β)Ο Θεός στο κέντρο της ζωής και της καρδιάς τους.
  1. 5. Συχνά ακούμε να λέγεται ότι η Αγία Γραφή είναι έργο Θεόπνευστο. Τι εννοούμε μ’ αυτό; Πότε λέμε ότι ένας άνθρωπος εμπνέεται; Ποιο είναι το κέντρο της έμπνευσης του;
  • Ø Η καρδιά του ανθρώπου.
  • Ø Ακριβώς εκεί φανερώνει και ο Θεός αλήθειες που μόνοι τους οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να καταλάβουν.
  1. 6. Ποιο είναι κυρίως το θέμα αυτών των φανερώσεων;
Ο τρόπος με τον οποίο σχετίζεται ο άνθρωπος και ο κόσμος με το Θεό (=ποιο είναι το καλό και το κακό; ποιος είναι ο προορισμός των ανθρώπων;)
Τέτοιοι άνθρωποι ήταν οι συγγραφείς της Π.Δ. Άνθρωποι που ανακάλυπταν το Θεό μέσα στον κόσμο = στην καθημερινή τους ζωή) και θέλησαν να το μοιραστούν αυτό με άλλους, γράφοντας κείμενα.
γ)Μιλώντας για το Θεό με ανθρώπινα λόγια!
  1. 7. Με ποιο τρόπο καταφέρνουν οι συγγραφείς της Π.Δ. να εκφράσουν στα κείμενα τους τις Θεόπνευστες αλήθειες;
α) έγραφαν στη γλώσσα της εποχής τους,
β) χρησιμοποιούσαν τις γνώσεις της εποχής τους,
γ) αγαπούσαν πολύ τις ιστορίες, (που γνώριζαν από παλιότερους, ή τις συνέθεταν οι ίδιοι)
δ) είχαν ιδιαίτερα χαρίσματα (ευφυΐα, ευαισθησία, φαντασία)
ε) χρησιμοποιούσαν εικόνες[vt4] , σύμβολα[vt5] και ανθρωπομορφικές εκφράσεις [vt6] (= όπου παρουσιάζουν το Θεό ως άνθρωπο: ως πατέρα, ως βοσκό, να μιλάει, να θυμώνει, να νουθετεί, να ζητά).

  1. 8. Γιατί χρησιμοποιούσαν εικόνες, σύμβολα και ανθρωπομορφικές εκφράσεις;
Γιατί έτσι οι άνθρωποι της εποχής εκείνης μπορούσαν να καταλαβαίνουν καλύτερα τα νοήματα των βιβλικών διηγήσεων.

Συμπέρασμα
  • Ø Η Παλαιά Διαθήκη είναι βιβλίο Θεόπνευστο (=λόγος εμπνευσμένος από το Θεό) αλλά και
  • Ø Ανθρώπινο (=γράφτηκε από τα χέρια και με τα λόγια των ανθρώπων)

[vt1]Οι λαοί που μιλούν σημιτικές γλώσσες προήλθαν από την αραβική χερσόνησο. Διάφοροι αποικισμοί τους έφεραν στην Μεσοποταμία, Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτο και Αιθιοπία. Με τον φοινικικό αποικισμό έφθασαν μέχρι τα παράλια της δυτικής Μεσογείου.
[vt2]Ο Αβραάμ θεωρούσε τον εαυτό του απόγονο του Σημ, του μεγαλύτερου γιου του Νώε. Για τον λόγο αυτό κατά την βιβλική εποχή, όλοι οι λαοί της Εγγύς Ανατολής που θεωρούνταν απόγονοι του Νώε ονομάζονταν «Γιοι του Σημ». Ο βιβλικός αυτός μύθος των «Γιων του Σημ» δεν έχει όμως σχέση με τον σημερινό όρο του «Σημίτη», ο οποίος για πρώτη φορά χρησιμοποιείται από τον γερμανό ιστορικό Λούντβιχ Σλαίτσερ το 1781.
[vt3]Εβραίοι[1] (εβραϊκά: עברים, μεταγραφή: ivri/hever, ελληνικά: περνάω πέρα) ή Ισραηλίτες[2] ονομάζονται τα μέλη του εβραϊκού λαού,
[vt4]Ζωντανές εκφράσεις από τις παραδόσεις του τόπου τους και από την καθημερινή ζωή που δύσκολα ξεχνιούνται
[vt5]Δεν χρησιμοποιούν αφηρημένα ουσιαστικά, αλλά συγκεκριμένα, που αποδίδουν μεταφορικά το νόημα της λέξης..
[vt6]Τις εκφράσεις αυτές όπου ο Θεός παρουσιάζεται ως άνθρωπος.